پژوهشكده تحقيقات اسلامى
50
سرداران صدر اسلام (فارسى)
به اتفاق سيره نويسان « 1 » درماه ربيع الاول اين سال ( دوم هجرت ) رسول خداصلىاللّه عليهوآله شخصا غزوهء « ابواء » ( يا ودّان ) را فرماندهى كرد . و پرچمدار آن حضرت در اين واقعه حمزةبن عبدالمطّلب بود ، و گفتهاند : رنگ پرچم او سفيد بود . « 2 » واقدى گويد : او درآنجاپانزده شب توقف كرد ، آنگاه به مدينه بازگشت . « 3 » حمزه همچنانكه فرمانده نخستين حركت نظامى مسلمانان بود ، نخستين پرچمدار پيامبر نيز بود كه دراين غزوه و ديگر غزوهها در كنار آن حضرت انجام وظيفه مىكرد . و محتمل است كه انتخاب رنگ سفيد براى پرچم نشانگر روح مسالمت جويى در اين عمليات باشد ، هر چند به نظر جمعى ازتاريخ نويسان همهء پرچمهاى رسول خدا صلىاللّه عليهوآله سفيد بوده است . بنابراين شايد اين نتيجه را بتوان گرفت كه مسالمت جويى و صلح طلبى روح حاكم بر همهء عمليات نظامى پيامبرصلىاللّه عليهوآله بوده و صلح شكنى و ستيزه جويى ازسوى دشمنان اسلام انجام مىگرفته است . در غزوهء ذات العُشَيْره حمزه همچنان در ديگر غزوههاى رسول خدا صلىاللّه عليه و آله شركت فعال داشت و وظيفهء پرچمدارى عمليات كه مهمترين وظيفه پس از فرماندهى كل بود برعهدهء وى بود . هنگامى كه به پيامبرصلىاللّه عليهوآله خبر رسيد كه كاروان قريش از مكه به سوى شام رهسپار شده است آن حضرت در رأس گروهى از نيروهاى مهاجر « 4 » به قصد تعقيب كاروان قريش ازمدينه خارج شد .
--> ( 1 ) . گرچه بنا بر نقل واقدى اين واقعه در پايان سال اول هجرى اتفاق افتادهاست . ( مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 11 ) . ( 2 ) . الكامل فى التاريخ ، ابن اثير ، ج 1 ، ص 523 ، چاپ دار التراث العربى . ( 3 ) . واقدى ، ج 1 ، ص 12 ؛ تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 407 ؛ طبقات ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 8 . ( 4 ) . تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 408 .